Φωτοβολταϊκά συστήματα.

Το νέο “πράσινο” κατάστημα τροφίμων της ΑΒ Βασιλόπουλος AE βρίσκεται στην περιοχή της Σταμάτας, επί της Λεωφ. Δροσιάς – Σταμάτας, στο μέσο περίπου της απόστασης μεταξύ των δύο οικισμών. Ο σχεδιασμός του κτιρίου, σε συνδυασμό με τα παθητικά συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, συνέβαλαν στη δημιουργία ενός σημείου αναφοράς για την ευρύτερη περιοχή.

Είναι το πρώτο “πράσινο” κατάστημα τροφίμων στην χώρα μας και αποτελεί μέτρο σύγκρισης σε παγκόσμια κλίμακα, με ενσωμάτωση πολλαπλών νέων συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας. Πρόκειται για ένα ισόγειο κτίριο με υπόγειο κτισμένο σε οικόπεδο εμβαδού 12500 τ.μ.. Το ισόγειο περιλαμβάνει το χώρο πώλησης, εμβαδού περίπου 1200 τ.μ., καθώς και τους χώρους γραφείων του προσωπικού, ενώ στο υπόγειο βρίσκονται οι βοηθητικοί μηχανολογικοί χώροι και η αποθήκη του καταστήματος. Το τμήμα του οικοπέδου προς τη Λεωφ. Δροσιάς – Σταμάτας, διαμορφώθηκε σαν χώρος στάθμευσης για τους πελάτες, ενώ στο πίσω τμήμα του οικοπέδου όπου γίνεται η παραλαβή του καταστήματος, προβλέφθηκε χώρος στάθμευσης για το προσωπικό. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αρμονική ένταξη του κτιρίου στην περιοχή, καθ’ ότι ήταν από τους πρωταρχικούς στόχους της ομάδας σχεδιασμού.

Για την τελική επιλογή των υλικών, λήφθησαν υπ’ όψη όλοι οι παράγοντες που αφορούν και χαρακτηρίζουν την “οικολογικότητα” ενός υλικού. Τέτοιοι είναι:

• Oι επιδράσεις στο περιβάλλον από την παραγωγή του υλικού (ή της πρώτης ύλης) και την επεξεργασία του.
• Oι επιπτώσεις στο περιβάλλον από τη μεταφορά του υλικού (εμπεριεχόμενη γκρίζα ενέργεια).
• H έκλυση ρύπων κατά τη χρήση υλικών.
• H διάρκεια ζωής του υλικού.
• H δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης ή ανακύκλωσής του.

Το αυξημένου πάχους κέλυφος του κτιρίου, σε συνδυασμό με τις εξωτερικές επενδύσεις των όψεων με πανέλα ξύλου, προσφέρουν σημαντικά ενεργειακά οφέλη. Στη ΝΑ όψη (πρόσοψη) κατασκευάστηκε στέγαστρο μορφής φύλλου που προσφέρει τόσο στην αισθητική άποψη της όψης, όσο και στη βιοκλιματική λειτουργία του κτιρίου (ρύθμιση ηλιασμού). Το υαλοστάσιο της πρόσοψης καθώς και το υαλοστάσιο στην ΝΔ όψη, αποτελούνται από φωτοβολταϊκές κυψέλες, τύπου Thin Film, ενσωματωμένες στους υαλοπίνακες. Με αυτόν τον τρόπο, μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας χρησιμοποιείται από τις φωτοβολταϊκές κυψέλες για την καθαρή παραγωγή ενέργειας. Εκτεταμένη χρήση φωτοβολταϊκών στοιχείων έγινε και στο δώμα με συνολικά εγκατεστημένη ισχύ 15KW. Όλη η παραγόμενη ενέργεια από τα συστήματα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) χρησιμοποιείται για κατανάλωση στο εσωτερικό δίκτυο του κτιρίου.

Στόχος της ομάδας σχεδιασμού εξαρχής ήταν να μεγιστοποιηθεί η συνεισφορά του ήλιου στον διαθέσιμο φωτισμό του καταστήματος. Η τοποθέτηση φωτοσωλήνων, που σε συνθήκες ηλιοφάνειας καλύπτει το 25-30% των αναγκών φωτισμού, η κατασκευή μεγάλων πλαγίων ανοιγμάτων και οι κινούμενες περσίδες ελαχιστοποιούν τις ανάγκες για τεχνητό φωτισμό. Επιπλέον, όλοι οι λαμπτήρες που χρησιμοποιούνται για τον φωτισμό των εσωτερικών χώρων και του περιβάλλοντα χώρου είναι χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης.

Ακόμα, έγινε εγκατάσταση αβαθούς γεωθερμίας δύο στρώσεων σε έκταση 2500 τ.μ., τόσο κάτω από το κτίριο όσο και στον περιβάλλοντα χώρο, για χρήση στο σύστημα θέρμανσης και ψύξης του κτιρίου. Για τον φυσικό δροσισμό του κτιρίου, τοποθετήθηκαν ειδικά ανοίγματα που επιτρέπουν την εισροή αέρα από τον εξωτερικό χώρο, όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι χαμηλότερη από την εσωτερική θερμοκρασία. Στο σύστημα ψύξης των καταψύξεων χρησιμοποιήθηκε CO2, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ως ψυκτικό μέσο, που είναι φιλικό προς το περιβάλλον, σε αντίθεση με το συμβατικό φρέον, ενώ τοποθετήθηκαν πόρτες σε όλα τα ψυγεία και τις καταψύξεις του χώρου πώλησης, για την περαιτέρω ελαχιστοποίηση των ενεργειακών απωλειών.

Στο υπόγειο κατασκευάστηκε δεξαμενή στην οποία συλλέγονται τα όμβρια ύδατα του δώματος και επαναχρησιμοποιούνται στην άρδευση, την πυρόσβεση και τους χώρους υγιεινής. Ακόμη, οι εγκατεστημένοι ηλιακοί συλλέκτες, σε συνδυασμό με συστήματα επανάκτησης παραγόμενης θερμότητας από τη λειτουργία των ψυγείων, συντελούν στην παραγωγή ζεστού νερού, εξοικονομώντας ενέργεια.

Το σύστημα της κεντρικής διαχείρισης του κτιρίου περιλαμβάνει τη λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Κτιρίου (BMS – Building Management System) που ελέγχει και ρυθμίζει μεταξύ άλλων τη στάθμη φωτισμού, την κλίση των περσίδων, τη στάθμη των δεξαμενών, τον κλιματισμό και τον φυσικό δροσισμό σε πραγματικό χρόνο, συλλέγοντας παράλληλα στατιστικά στοιχεία.

Τέλος, έγινε εκτενής δεντροφύτευση του περιβάλλοντα χώρου με πάνω από 150 νέα δέντρα, εγκαταστάθηκε ανεμογεννήτρια μικρής ισχύος, φορτιστής ηλεκτρικών αυτοκίνητων για δωρεάν φόρτιση από τους πελάτες του καταστήματος, προβλέφθηκαν ειδικές θέσεις για ποδήλατα και μοτοποδήλατα, τοποθετήθηκε ολοκληρωμένο σύστημα ανακύκλωσης οικιακών απορριμμάτων, ενώ δημιουργήθηκε ειδικός χώρος για την ενημέρωση των πελατών για τις πράσινες τεχνολογίες του κτιρίου και την ανακύκλωση. Η συνολική εξοικονόμηση ενέργειας λόγω βιοκλιματικού σχεδιασμού και ενσωμάτωσης των παραπάνω παθητικών συστημάτων, υπολογίζεται στο 35-40%, ενώ ο χρόνος απόσβεσης των νέων τεχνολογιών εκτιμάται στα 6-8 έτη, σύμφωνα με τις πραγματοποιηθείσες μετρήσεις. Το πρόσθετο κόστος της ενσωμάτωσης των παραπάνω “πράσινων” συστημάτων και τεχνολογιών ανήλθε σε ποσοστό 25-30% σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο συμβατικό κατάστημα.