Βόρεια όψη συγκροτήματος βιοκλιματιών κατοικιών.

Ο Δήμος Χαλανδρίου είναι γνωστός στην Αττική για το εμπορικό του κέντρο και αποτελεί πόλο συγκέντρωσης για το αγοραστικό κοινό των βορείων προαστίων. Η ραγδαία ανάπτυξή του από το 1944 που δημιουργήθηκε έως σήμερα, οδήγησε στην άναρχη και ανεξέλεγκτη δόμηση αδυνατώντας να ξεχωρίσει από την γενικότερη εικόνα του αρχιτεκτονικού τοπίου της Αθήνας.

Η έμφαση αυτή που δόθηκε στο οικονομικό κέντρο της πόλης άφησε μέχρι πρόσφατα αρκετές γειτονιές του στο “ψυγείο”. Λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν πως τα βόρεια σύνορα του δήμου αγγίζουν το όρος της Πεντέλης. Ο λόγος για την περιοχή “Πάτημα 2” του Δήμου Χαλανδρίου μια πολύ μικρή έκταση γης στους πρόποδες του βουνού. Η διέλευση της Αττικής Οδού (έξοδος Δουκίσσης Πλακεντίας) και η κατασκευή του ομώνυμου σταθμού της γραμμής 3 του μετρό και του προαστιακού μετά το 2001, έδωσαν ένα μοναδικό χαρακτήρα στην περιοχή, αφού πλέον πέρασε από την αφάνεια στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος εξαιτίας της κομβικής της πλέον θέσης. Το “Πάτημα 1” του δήμου, που βρίσκεται νότια της περιοχής “Πάτημα 2”, εκεί που ανήκει και ο εν λόγω κόμβος, προτιμήθηκε έκτοτε από πολλούς κατασκευαστές οπού οι περισσότεροι κινήθηκαν γρήγορα με μοναδικό γνώμονα το εύκολο κέρδος προωθώντας στην αγορά συμβατές κατασκευές. Η ανάγκη για σύγχρονη αρχιτεκτονική και κατασκευές που συμβαδίζουν με τις εξελισσόμενες ανάγκες των ανθρώπων, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν αμφίδρομες φιλικές σχέσεις με το περιβάλλον, ήταν η βασική αιτία ίδρυσης της εταιρείας Α. ΖΟΡΓΙΑΣ – Ι. ΚΛΟΥΚΙΝΑΣ ΟΕ το 2008. Το πολυτελές συγκρότημα των τεσσάρων βιοκλιματικών μονοκατοικιών στο “Πάτημα 2” Χαλανδρίου, το έργο με το οποίο συστήνεται η εταιρεία, αποδεικνύει του λόγου το αληθές.

Βιοκλιματικές εφαρμογές και οικολογική συνείδηση

Οι τέσσερις μονοκατοικίες είναι τοποθετημένες σε οικόπεδο συνολικού εμβαδού 568,64 τετραγωνικών μέτρων τριών όψεων και αποτελούν αυτόνομες κάθετες ιδιοκτησίες. Ανεβαίνοντας την οδό Άνοιξης, στο ύψος που τέμνει την οδό Αιμ. Βεάκη, συναντάμε την πρώτη γωνιακή κατοικία του βιοκλιματικού συγκροτήματος.

Με μια πρώτη ματιά, η εναλλαγή όγκου, χρώματος και ξύλου στην πρόσοψη δίνει το στίγμα μιας μη στατικής αρχιτεκτονικής με ιδιαίτερο χαρακτήρα, που πετυχαίνει πέρα από μια καλή αισθητική και ένα άλλο πιο σημαντικό στόχο: να φιλτράρει τα αρνητικά στοιχεία και το άγχος της καθημερινότητας, υψώνοντας ένα νοητό φράγμα μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και να προδιαθέτει ευχάριστα τον ιδιοκτήτη για τη ζωή του στο σπίτι. Η εταιρεία προβλέπει βαφή των κατοικιών με οικολογικές βαφές (πλαστικά χρώματα) που θα έχουν χαρακτηριστικά ECO (όπως άοσμες χωρίς αμμωνία, αρωματικούς υδρογονάνθρακες, ελεύθερη φορμαλδεΰδη, βαρέα μέταλλα, ή αλκυλοφαινολαιθοξυλικές ενώσεις). Κι ενώ οι εντυπωσιακοί χρωματισμοί φιλτράρουν την αρνητική ενέργεια χωρίς να επιβαρύνουν το περιβάλλον και τον άνθρωπο, από πίσω τους κρύβεται ένα συμπαγές κέλυφος που αντιμετωπίζει – φιλτράρει τις δύσκολες θερμοκρασίες, εξαιτίας της μεγάλης θερμοχωρητικότητας που έχει. Επίσης, χάρη σε αυτό αποφεύγονται οι θερμικές απώλειες με τη μόνωση αυτή να τοποθετείται στους εξωτερικούς τοίχους των κατοικιών, καθώς και στις εξωτερικές πλευρές του σκελετού και τη στέγη.

Οι γνωστές θερμογέφυρες που παρουσιάζονταν στον παλαιό τρόπο κατασκευής με τη μόνωση ενδιάμεσα των τούβλων, είναι πια παρελθόν. Το εξωτερικό κέλυφος σε συνδυασμό με τα εξωτερικά κουφώματα PVC κατασκευαστικού βάθους 50 χιλιοστών, τους 5 θαλάμους αέρος και τα διπλά τζάμια με τα διπλά λάστιχα που απωθούν κρύο, αέρα, σκόνη και υγρασία, δίνει τη μέγιστη δυνατή εξοικονόμηση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη που φτάνει το 40% έναντι των συμβατικών κατοικιών. Ο περιβάλλων χώρος των κατοικιών, όμως, επιφυλάσσει και άλλες εκπλήξεις.

Ξύλινο δάπεδο Deck τοποθετείται σε εξωτερικά δάπεδα, βεράντες και ως επένδυση στις εξωτερικές σκάλες και δίνει μια αίσθηση αρμονίας και μια γεύση πολυτέλειας. Προς την ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η προβλεπόμενη δενδροφύτευση, κατά μήκος των όψεων. Μια κίνηση που έχει για ακόμα μια φορά ως στόχο την καλαισθησία αλλά και την πρακτική χρησιμότητα. Έτσι, λοιπόν τα δέντρα ενσωματώνουν αρμονικά τις κατοικίες στο περιβάλλον, δημιουργούν ένα φυσικό φράγμα κατά των ανέμων, αυξάνουν τα επίπεδα του οξυγόνου με ευεργετικές συνέπειες στην υγεία των κατοίκων και συμμετέχουν ενεργά με πολύ θετικό και αποτελεσματικό τρόπο στη διαμόρφωση του μικροκλίματος της περιοχής.

Τα σκίαστρα εξωτερικά του ισογείου εναλλάσσονται με τις βεράντες του πρώτου ορόφου και με αυτό τον τρόπο επιτρέπουν ή αποτρέπουν την είσοδο του φωτός στο ισόγειο των κατοικιών. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά ανήκουν στην κατηγορία των παθητικών βιοκλιματικών συστημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται στις κατοικίες. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα εσωτερικά ξύλινα δάπεδα που, μαζί με το διαμπερή φυσικό αερισμό και τις οικολογικές βαφές, συνθέτουν παράγοντες απομάκρυνσης των εσωτερικών ρύπων της κατοικίας, αύξηση της διάθεσης και της παραγωγικότητας και γενικά αποφυγή του συνδρόμου της “άρρωστης κατοικίας”. Ο διαμπερής φυσικός αερισμός εξασφαλίζει την απομάκρυνση της θερμότητας που συσσωρεύεται στη θερμική μάζα του κτιρίου κατά τη διάρκεια ζεστών ημερών, κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ο νυχτερινός διαμπερής αερισμός μειώνει το ψυκτικό φορτίο του κτιρίου κατά ποσοστό 80% περίπου, έχοντας άμεσο όφελος στην κατανάλωση ενέργειας και κατά επέκταση οικονομικό όφελος. Έχοντας ήδη ξεφύγει από τους έντονους ρυθμούς της πόλης (κάτι αδύνατο να αποφευχθεί στη θέση την οποία βρίσκεται το συγκρότημα) και έχοντας αναζωογονηθεί από τον καθαρό αέρα και τη θέα του βουνού, περνάμε στο εσωτερικό των κατοικιών του συγκροτήματος. Εκεί, παρατηρούμε πως η ίδια φιλοσοφία γύρω από τον άξονα “περιβάλλον – άνθρωπος” που διέπει τον εξωτερικό χώρο, συνεχίζεται και εσωτερικά. Ευάερες και ευήλιες, καθώς είναι οι κατοικίες, αφού επωφελούνται όλες του ανατολικού προσανατολισμού, δημιουργούν ένα κλίμα άνεσης και ευφορίας.

Για το κλίμα αυτό ευθύνεται σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό μια “υπόγεια αόρατη δύναμη”. Το ψυχρό κλίμα και οι αέρηδες δίνουν τη σκυτάλη στα θερμά ρεύματα κατά τη διάρκεια του χρόνου, παρόλα αυτά η γεωθερμική αντλία θερμότητας παίζει με τους δικούς της κανόνες στο εσωτερικό των κατοικιών. Οι κάθετοι γεωσυλλέκτες δανείζονται τη σταθερή θερμοκρασία της γης και στη συνέχεια τη διοχετεύουν, μέσω fan coils, στην κατοικία. Ο ιδιοκτήτης έχει την πολυτέλεια να γνωρίζει πως ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες, τον περιμένει μια σταθερή θερμοκρασία ανά πάσα στιγμή στο εσωτερικό του σπιτιού του, που ο ίδιος έχει επιλέξει. Ένα φωτοβολταϊκό σύστημα, συνδεδεμένο με το δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος της ΔΕΗ, είναι το δεύτερο ενεργητικό βιοκλιματικό σύστημα που χρησιμοποιούν οι μονοκατοικίες μετά από αυτό της γεωθερμίας. Ένας διπλός μετρητής τοποθετείται από την ΔΕΗ ο οποίος καταμετρά την ενέργεια που εισέρχεται από το δίκτυο, αλλά ταυτόχρονα και την ενέργεια που παράγεται από τα φωτοβολταΪκά και που στη συνέχεια κατευθύνεται προς το δίκτυο. Ο κάθε ιδιοκτήτης εξασφαλίζεται ότι ποτέ ξανά δεν θα πληρώσει λογαριασμό ρεύματος για την κάλυψη των αναγκών της κατοικίας εκτός βέβαια από το κόστος λειτουργίας της γεωθερμικής αντλίας.

Τα φωτοβολταΪκά κύτταρα που καλύπτουν περίπου 12 τετραγωνικά μέτρα της στέγης της κάθε κατοικίας παράγουν ενέργεια καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας ανεξάρτητα από την υπάρχουσα ηλιοφάνεια. Η τοποθέτησή τους παράλληλα στη στέγη μειώνει αισθητά την ορατότητά τους από το επίπεδο του δρόμου ικανοποιώντας και τους πλέον απαιτητικούς που στη θέα των φωτοβολταϊκών… γυρνάνε το κεφάλι.

Πολυτέλεια και προσωπική έκφραση

Όσο αφορά το λειτουργικό κομμάτι οι τέσσερις μονοκατοικίες καλύπτουν στο έπακρο τις ανάγκες μιας σύγχρονης οικογένειας που αριθμεί μέχρι και 5 μέλη. Η λογική που τηρείται σε όλες είναι ο διαχωρισμός των αμιγώς ιδιωτικών χώρων, όπως τα υπνοδωμάτια από τους καθημερινούς χώρους και τους χώρους φιλοξενίας. Στο ισόγειο των κατοικιών βρίσκουμε το σαλόνι, την κουζίνα καθώς και ένα w.c.

Η είσοδος γίνεται από ένα αρκετά ευρύχωρο σαλόνι που χωρίζεται με πάσο από την κουζίνα του σπιτιού. Μια ολοκληρωμένη κουζίνα με άνετους πάγκους και χώρους. Δίπλα από το χώρο της κουζίνας, βρίσκεται ο χώρος φαγητού με την τραπεζαρία. Το καθιστικό, με το δικό του τζάκι, “πιάνει” την ανατολική πλευρά και προσφέρει μια ζεστή γωνιά και ταυτόχρονα άνοιγμα στον εξώστη. Το maizon lift της Kleeman μας οδηγεί στον επάνω όροφο, έναν όροφο αφιερωμένο στα νεαρά μέλη της οικογένειας.

Δύο άνετα παιδικά υπνοδωμάτια, με κοινό λουτρό και ένα ξεχωριστό δωμάτιο πολλαπλών χρήσεων (καθιστικό, playroom, βιβλιοθήκη, γραφεία κτλ.), είναι ό,τι θα μπορούσαν να ζητήσουν από ένα σπίτι κατά τη διάρκεια της ζωής τους σε αυτό. Ένας χώρος προσωπικής έκφρασης αλλά και κοινωνικότητας, αφού μπορούν να τον μοιραστούν με τους φίλους τους, χωρίς να επηρεάζουν την υπόλοιπη ζωή του σπιτιού.

Οι γονείς στον επάνω όροφο, τη σοφίτα, έχουν το δικό τους χώρο. Ένα υπνοδωμάτιο master με ντουλαποδωμάτιο και λουτρό που απολαμβάνει προνομιακή θέα ανάλογη με τη θέση της κατοικίας. Το ίδιο συμβαίνει και με τον όροφο των παιδιών. Έτσι, η θέα προς το βουνό της Πεντέλης εναλλάσσεται με αυτή του Υμηττού και του αστικού τοπίου των βορείων προαστίων. Στο υπόγειο των κατοικιών βρίσκεται το γκαράζ της μονοκατοικίας, τα μηχανοστάσια και ένας ακόμα πολυχώρος (playroom, ξενώνας κτλ.). Οι δύο μεσαίες μονοκατοικίες περιλαμβάνουν επίσης χώρο Barbeque στην πίσω μεριά του υπογείου, γεγονός το οποίο τις διαφοροποιεί από τις δύο γωνιακές. Όμως και οι γωνιακές έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες. Η νοτιοανατολική μονοκατοικία επωφελείται λόγω μεγαλύτερου περιβάλλοντα χώρου, ενώ η βορειοανατολική ξεχωρίζει για την εξωτερική της πισίνα. Το συγκεκριμένο έργο το οποίο βρίσκεται στη φάση της κατασκευής είναι ένα ελπιδοφόρο άνοιγμα στο μέλλον.