Το έργο υποστηρίζει την πράσινη επιχειρηματικότητα και τη δίκαιη μετάβαση σε περιοχές που εξαρτώνται από τον άνθρακα στην Ελλάδα και τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας μέσω διαδικασίας κατάρτισης νέων επαγγελματιών και διασυνοριακής συνεργασίας.

Υφιστάμενη κατάσταση

Οι εξαρτώμενες από τον άνθρακα περιοχές στη Φλώρινα και στο Νόβατσι της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας αντιμετωπίζουν σημαντικές κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις καθώς η Ευρώπη προχωρά προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Ο Ευρωπαϊκός Νόμος για το Κλίμα και το πακέτο «Fit for 55» επιταχύνουν τη σταδιακή κατάργηση του λιγνίτη, επηρεάζοντας άμεσα περιοχές όπως η Φλώρινα και το Νόβατσι, όπου οι τοπικές οικονομίες και η απασχόληση εξαρτώνται διαχρονικά από τον άνθρακα. Οι εθνικές στρατηγικές για το κλίμα και την ενέργεια και στις δύο χώρες θέτουν φιλόδοξους στόχους, ωστόσο η τοπική εφαρμογή παραμένει δύσκολη λόγω κενών σε δεξιότητες, περιορισμένης θεσμικής ικανότητας και πρόσβασης σε επιχειρηματικά οικοσυστήματα. Παρόλο που υπάρχουν τα μέσα για τη χρηματοδότηση της Δίκαιης Μετάβασης, η απορρόφηση είναι αργή και η τοπική καινοτομία εξελίσσεται με δυσκολία.

Το έργο αυτό υποστηρίζει την πρακτική εφαρμογή των ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών για το κλίμα, ενισχύοντας τις τοπικές ικανότητες, ενθαρρύνοντας την πράσινη επιχειρηματικότητα και επιτρέποντας την χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη σε ευάλωτες περιοχές με υψηλές εκπομπές άνθρακα.

Το έργο

Το έργο αναπτύσσει και εφαρμόζει ένα δομημένο πρόγραμμα προ-θερμοκοίτισης και υποστήριξης για την πράσινη επιχειρηματικότητα στην περιοχή της Φλώρινας και του Νόβατσι. Παράλληλα αυξάνει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που επικεντρώνονται στο κλίμα και βοηθά τους νέους, τους ανέργους και τους επίδοξους επιχειρηματίες να αναπτύξουν βιώσιμες ιδέες με την παράλληλη μείωση των εκπομπών άνθρακα. Μέσω ψηφιακών εργαλείων, εκπαιδευτικών εργαστηρίων και καθοδήγησης, οι συμμετέχοντες αποκτούν δεξιότητες στον σχεδιασμό επιχειρηματικών ιδεών, την ανάπτυξη επιχειρήσεων και την κλιματική καινοτομία.

Στην Ελλάδα, το έργο παρέχει έναν πλήρη κύκλο εκπαιδευτικού προγράμματος κατάρτισης που υποστηρίζει τους συμμετέχοντες από τις αρχικές ιδέες έως την ωρίμανση των πράσινων επιχειρηματικών ιδεών που ευθυγραμμίζονται με τις περιφερειακές προτεραιότητες μετάβασης. Στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, το έργο επικεντρώνεται στη μεταφορά γνώσης, σε κοινά εργαστήρια και σε διάλογο με επίκεντρο την πολιτική, που συνδέει τους τοπικούς φορείς με δοκιμασμένες προσεγγίσεις. Η διασυνοριακή ανταλλαγή ενισχύει τη συνεργασία, μοιράζεται εμπειρίες από την ελληνική διαδικασία μετάβασης και υποστηρίζει τους δήμους στη διαμόρφωση οδών δίκαιης μετάβασης.

Συνδέοντας την επιχειρηματικότητα, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την τοπική διακυβέρνηση, το έργο θέτει τις βάσεις για μακροπρόθεσμες μειώσεις εκπομπών και βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, θα υποστηρίξει τη δημιουργία θέσεων εργασίας και νέες προοπτικές σταδιοδρομίας στην πράσινη οικονομία, ενισχύοντας την τοπική οικονομική ανάπτυξη. Τελικά, οι γνώσεις από το έργο θα ενσωματωθούν στην πολιτική και την εκπαίδευση, επιτρέποντας την αναπαραγωγή και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

Εταίροι έργου:

– Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Συντονιστής)

– Cluster Βιοοικονομίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας (CluBE)

– National Extension Agency (NEA)

– Δήμος Φλώρινας

– Δήμος Νοβάτσι

Επικοινωνία: Θεώνη Καρλέση, Phd, karlessith@phys.uoa.gr

Website: https://www.euki.de/en/euki-projects/green-pre-incubators-for-just-transition/

This project is part of the European Climate Initiative (EUKI) of the German Federal
Ministry for the Environment, Climate Action, Nature Conservation and Nuclear Safety (BMUKN).